اوزان ثلاثی مزید

شمادراین درس با فعل های ثلاثی مزید آشنا می شوید .

یکی از نکات مهمی که شما در تجزیه فعل  (تحلیل الصرفی ) باید بدانید این است  که

فعل شما ثلاثی مجرد است یا مزید .

ثلاثی مجرد به فعلی گفته میشود که  ریشه آن دارای سه حرف اصلی میباشد وفعلهای

ثلاثی مزیدبه فعلهایی گفته میشود که اولین صیغه فعل ماضی آن بیش از 3 حرف داشته باشد .

فعل های ثلاثی مجرد : مانند : ذهبَ ، صرخَ ، عَلِمَ 

فعل های ثلاثی مزید : مانند : اَکرَمَ ، جاهَدَ ، علـَّمَ  و.... 

در واقع میتوانیم بگوییم ثلاثی مجردها ، هنوز ازدواج نکرده اند ومزیدها ازدواج کرده و

مسئولیتها به گردنشان اضافه شده است . برای همین با توجه به تعداد فرزندان مسئولیتشان کم وزیاد است .

برای یاد گرفتن سریع این وزنها کافی است شما به طریقه پیدا کردن وزن کلمه

که درسال سوم راهنمایی یاد گرفتید کاملاً آشنا باشید .

به عنوان مثال : وزن کلمه  انزجار :  انفعال  ،  مساعدة  : مفاعلة  و.....

مهمترین وزنهای ثلاثی مزید عبارتند از :

 افعال ، تفعیل ، مفاعلة ، تفاعل ، تفعّل ، انفعال ، استفعال ، افتعال 

بابهای افعال ، تفعیل ، مفاعلة : دارای 1حرف زایدند

بابهای تفاعل ، تفعّل  ، انفعال و افتعال  : دارای 2حرف زایدند

باب  استفعال دارای 3 حرف زاید هستند .

یادتان باشد که قبلاً توضیح دادیم منظورمان حروف اضافه در اولین صیغه فعل ماضی میباشد وتعداد فرزندان را هم بر همین اساس اعلام کردیم .

واکنون  صیغه اول ماضی ، مضارع و مصدر هر یک از آنها رابیان میکنیم . .

باب افعال :   أفعَلَ .  یُفعِلَ . افعال          أرسَلَ . یُرسِلُ  . ارسال

باب تفعیل :  فـَعَّـلَ  . یُفعِّـلُ . تفعیل         کـَلـَّمَ  . یُکـَلـِّـمُ . تکلیم 

باب مفاعلة :  فاعَلَ . یُفاعِلُ . مفاعلة       قاوَمَ . یُقاوِمُ . مقاومة 

باب تفاعل : تفاعَـلَ . یَتـَفاعَلُ . تفاعُل      تظاهَرَ . یتظاهَرُ .تظاهُر

باب تفعـُّل : تفعَّلَ . یَتفعَّلُ . تفعُّل            تجَمَّلَ . یتجمَّلُ . تجمُّل

باب انفعال : اِنفعَلَ . ینفعِلُ . انفعال       انکسَرَ . ینکسِرُ . اِنکسار

باب افتعال : اِفتعَلَ . یفتعِلُ . افتعال      اِنتشَرَ .ینتشرُ .انتشار

باب استفعال : اِستفعَلَ . یستفعِلُ . استفعال     استخرَجَ . یستخرِجُ . استخراج 

هر یک از فعل های ماضی یا مضارع در هر باب درست مانند فعل های ثلاثی مجرد صرف میشوند . یعنی هر کدام از آنها در هر باب 14 صیغه ماضی و14 صیغه مضارع دارند .

معانی هر یک از این بابها :

2باب افعال وتفعیل برای متعدی کردن به کار میروند . یعنی که فعل ما

به مفعول نیاز دارد .

مانند : ذهَبَ  : رفت  ،  أذهَبَ : برد

باب مفاعلة و تفاعل برای مشارکت هستند ولی در باب مفاعلة مشارکت

یک طرفه است وبه همین دلیل با حرف (با) ترجمه میشود ودر باب تفاعل مشارکت

2طرفه است وبه همین دلیل باعبارت (بایکدیگر ) ترجمه میشود .

 مانند : کاتبَ علیٌ حسناً . علی با حسن نامه نگاری کرد .

 تکاتـَبَ علیٌ وحسنٌ . علی وحسن با یکدیگر نامه نگاری کردند .

سه باب تفعّل ، افتعال وانفعال زمانی به کار میروند که ما چیزی را از کسی

بخواهیم واو قبول کند یا بخواهیم تأثیری را در شی ای ایجاد کنیم وآن تأثیر ایجاد شود .

علـَّمَ المعلمُ علیاً . تعلـَّمَ علیٌ . معلم به علی یاد داد . علی یاد گرفت .

وباب استفعال برای طلب ودرخواست به کار میرود .

مانند : استغفَرتُ اللهَ . از خدا آمرزش خواستم . Smiley 

 

بابماضیمضارعمصدرامر
افعالأفعَلَیُفعِلُافعالأفعِل
تفعیلفـَعـَّلَیُفـَعِّلُتفعیلفعِّل
مفاعلةفاعَلَیُفاعِلُمفاعلةفاعِل
تفعّلتـَفـَعَّلَیتفعَّلُتفعُّلتفعَّل
تفاعُلتفاعَلَیتفاعَلُتفاعُلتفاعَل
انفعالاِنفعَلَینفعِلُانفعالاِنفعِل
افتعالافتعَلَیفتعِلُافتعالاِفتعِل
استفعالاستفعَلَیستفعِلُاستفعالاِستفعِل

نکات مهم :

  ۱- بابهای انفعال ، تفعّل ، وافتعال همیشه لازم هستند . یعنی احتیاج به مفعول ندارند .

 ۲- همزه باب افعال همیشه مفتوح ( منصوب) است . چه در امر چه در ماضی .

 ۳- مصدر باب مفاعلة ۲ وزن دارد ، فِعال ومفاعلة .

 ۴- ماضی بابهای تفاعل وتفعّل دارای حرف (ت )است . با مضارع وامر اشتباه نشود .




طبقه بندی: آموزش عربی پایه اول دبیرستان، 

تاریخ : جمعه 9 آذر 1386 | ساعت 08 و 11 دقیقه و 00 ثانیه | نویسنده : خ آمنه آقایی | نظرات
نمایش نظرات 1 تا 30